Deel dit bericht
- Annelies Quaegebeur

Trends & Advies ivm Arbeidsmarkt en Welzijn in Vlaanderen

 

Hier vind je een overzicht van de arbeidsmarkttrends in Vlaanderen sinds begin augustus 2025, met focus op welzijn op het werk, productiviteit, personeelsverloop, absenteïsme en werkgeluk. Dit is gebaseerd op recente berichten en rapporten van officiële instanties, HR-onderzoekers en nieuwsbronnen. 

Sinds begin augustus 2025 zien we in Vlaanderen een mix van signalen: bedrijven rapporteren blijvende druk op productiviteit gecombineerd met hogere aandacht voor werkbaar werk en mentale gezondheid; absenteïsme blijft een aandachtspunt (met regionale/sectorale verschillen); personeelsverloop stijgt scherp in sommige schaarste-branches terwijl andere sectoren stabiel blijven; aandacht voor werkgeluk en welzijn neemt toe — zowel strategisch (beleid, investeringen) als praktisch (coaching, flexibele arbeidsvormen). 

Welzijn op het werk & werkgeluk: van anekdote tot KPI's

Wat valt op

  • Organisaties zetten meer structurele initiatieven in rond mentale gezondheid, preventie van burn-out en welzijn (o.a. coaching, EAPs, trainingen voor leidinggevenden). Dit is niet alleen communicatie — er verschijnen ook KPI-gerichte trajecten om welzijn te meten en bij te sturen.

  • Steeds meer organisaties meten werkgeluk, betrokkenheid en welzijn via pulse surveys, NPS-achtige tools en HR-analytics. Die metrieken worden gekoppeld aan KPI-dashboards en beïnvloeden strategische HR-beslissingen, beloningsbeleid en leiderschapsontwikkeling. Dit is een kwalitatieve trend die snel operationeel gemaakt wordt in grotere bedrijven en publieke instellingen.

  • Werkgeverfocus op preventie en werkbaar werk neemt toe (kwalitatief). Zowel publieke discussies als vak- en onderwijsrapporten benadrukken het belang van preventie (burn-out, mentale gezondheid) en “werkbaar werk” als instrumenten om langdurig verzuim en verloop tegen te gaan. Dit vertaalt zich in meer programma’s rond mentale gezondheid, werk-privé balans en jobdesign, vooral in sectoren met hoge werkdruk. 

  • HR-barometers en consultants signaleren stijgende investeringen in welzijnsprogramma’s. HR-barometers en consultancy-analyses (sectorrapporten en artikelen) laten zien dat Belgische werkgevers meer budget toewijzen aan welzijnsinterventies en re-/upskilling. Dat vertaalt zich in piloten rond mentale gezondheid, gerichte coaching en meer aandacht voor leidinggevende training rond psychologische veiligheid.

Absenteïsme: aandacht voor lange-termijndaling én korte-termijnfluctuaties (kwantitatief/beleidsmatig)

Wat valt op

  • Nationale cijfers (Statbel en sectorbarometers) tonen dat kortdurend verzuim en seizoensfluctuaties blijven bestaan, absenteïsme blijft een structurele zorg; cijfers variëren per sector en bedrijfsgrootte. Grote werkgevers en productie/arbeidsintensieve sectoren melden hogere kortdurende verzuimcijfers; kantoorsectoren laten soms stijging zien in langdurig verzuim door mentale gezondheidsklachten.

  • Beleidsfocus en de hervormingen van 2025 richten zich expliciet op het verbeteren van terugkeercijfers na langdurig verzuim (en het verhogen van re-integratiepercentages).

  • HR-consultants blijven wijzen op het financiële effect van absenteïsme en roepen op tot gecombineerde aanpak (preventie + re-integratie).

Productiviteit: hybrid- en remote-work effecten blijven onderwerp van onderzoek

Wat valt op

  • Organisaties zoeken naar hybride werkmodellen die productiviteit en welzijn combineren.

  • Bedrijven blijven inzetten op digitalisering en procesautomatisering (hybride werken, workflow-tools) om productiviteit te verhogen.

  • Discussie over productiviteit blijft tweedelig: sommige bedrijven melden hogere individuele productiviteit in hybride modellen, andere signaleren afnemende samenwerkingsefficiëntie en innovatie-tempo. Er is een variatie in productiviteitswinst: investeringen in technologie leveren niet altijd directe productiviteitswinst zonder aanpassing van processen en opleiding van mensen.

Personeelsverloop (turnover) en werving: krapte blijft sector-gedifferentieerd

Wat valt op

  • Heterogene ontwikkeling: in schaarse sectoren (IT, techniek, zorg, logistiek) blijft turnover hoog door war for talent; in andere sectoren (stabilere lokale MKB) is verloop beperkter.

  • Werkgevers zetten gerichte retentieprogramma’s in (loopbaanpaden, mobiliteit, opleidingsbudgetten, hybride werken) en koppelen deze aan welzijnsinitiatieven.

  • Bedrijven investeren in concrete HR-instrumenten om retentie te verhogen (coachingsprogramma’s, opleiding) en in extra investeringen bij werving.

Sectorale nuances & concrete voorbeelden

Wat valt op

  • Zorg en onderwijs: blijvende personeelstekorten, sterke focus op werkbaar werk en behoud. Extra programma’s en subsidies melden zich bij sommige werkgevers.

  • Techniek / IT: concurrentie om talent blijft groot; werkgevers bieden internationale mobiliteit, opleidingsprogramma’s en flexibele werkmodellen.

  • Logistiek / productie: hogere kortdurige verzuimpercentages, operationele druk; focus op veiligheid en fysieke gezondheid.

 

Bronnen:  HR Beacon / ClaeysEngels, SD Worx, Securex, Data Onderwijs Vlaanderen, Evoluno

 

Concrete recente cijfers & feiten

 

Indicator Laatste data / trends  

Werkgelegenheidsgraad Vlaanderen

In Q2 2025 is de werkgelegenheidsgraad voor 20-64-jarigen in Vlaanderen 77,8%. Statbel

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Werkloosheidsgraad

IAB-werkloosheidsgraad in Vlaanderen bedraagt ongeveer 3,8% in Q2 2025. Statbel

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Werkzaamheidsgraad & verschillen per opleiding/gezondheid/gender

 

2024: werkzaamheidsgraad Vlaamse gewest ~ 76,9% (20-64-jarigen). Hoogst bij hooggeschoolden (90%) vs. laaggeschoolden (~54%) in 2024. Personenen met gezondheidsproblemen/hinder hebben veel lagere werkzaamheid (~49,8%). Vlaanderen.be

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Tewerkstellingsgroei / arbeidsvolume sectoren

 

In het eerste kwartaal van 2025: zeer lichte stijging in aantal arbeidsplaatsen (+0,2%) en arbeidsvolume (+0,3%) t.o.v. een jaar eerder. Industrie & bouw sectoren: daalingen, bijvoorbeeld in motorvoertuigen / textiel etc. Dienstverlening licht positief. RSZ

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Arbeidsreserve / uitstroom & vergrijzing

 

In beleidsnota Vlaanderen 2024-2029: jaarlijks verwacht ~80.000 werknemers vertrekken uit de arbeidsmarkt tegen 2032 (pensioen, etc.). Tegelijk is er onbenut potentieel (bv. migranten, vrouwen met migratieachtergrond) dat momenteel laag participeert. Vlaams Parlement Docs

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Werkbaarheidsknelpunten & sluiting op verloopintentie / ziekteverzuim

In het rapport OverWerk 2024-1 van Steunpunt Werk: werknemers met werkbaarheidsknelpunten melden hoger ziekteverzuim / verloopintentie; zonder of met weinig knelpunten zijn die percentages beduidend gunstiger. Bijvoorbeeld: één knelpunt -> verloopintentie daalt, ziekteverzuim lager. Steunpunt Werk  

Advies voor werkgevers

Voor organisaties die slecht scoren zijn volgende concrete maatregelen aanreraden:

Meet & monitor werkbaarheidsknelpunten

  • Voer periodiek medewerkers-bevragingen in om werkstress, emotionele belasting, werkdruk en ondersteuning door leidinggevenden te meten.

  • Koppel deze met verloop- en verzuimcijfers om vroegtijdig signalen op te pikken.

Investeer in re-integratie en mental health

  • Bied coaching of begeleiding aan voor langdurig verzuim, burn-outpreventie en mentale gezondheid. Zorg voor beleid dat re-integratie actief ondersteunt.

  • Voor leidinggevenden: training in signaleren van mentale gezondheidsklachten bij teamleden.

Gerichte retentieprogramma’s voor schaarse profielen

  • In sectoren als IT, techniek, zorg, logistiek is verloop hoog; investeer in scholing, doorgroeipaden en aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden.

  • Aandacht voor personeel van 55-64 jaar, migranten/vrouwen met migratieachtergrond — deze groepen kunnen potentieel zijn dat nu onderbenut is.

Flexibiliteit + digitalisering

  • Stimuleer hybride werk, slimme planning, digitale tooling voor workflow om productiviteit te ondersteunen zonder extra belasting voor de werknemer.

  • Herbekijk processen: technologie alleen helpt niet; vaak is herontwerp van werkprocessen en opleiding nodig om productiviteitswinst te realiseren.

Transparantie & cultuur van vertrouwen

  • Zorg voor open communicatie over doelen, verwachtingen, beloningen; medewerkers betrekken in beslissingen.

  • Creëer steunmechanismen bij conflicten; leiderschap dat kwetsbaarheid durft te tonen werkt versterkend.